KUR’AN’DA ÛTU’L KİTAP VE EHL-İ KİTAP FARKI

Kur’an’da insanlara, Allah’ın gönderdiği Kitaplarla olan ilişkilerinin boyutuna göre farklı kavramlarla hitap
edilmektedir. Bunların başında ümmî, ûtu’l kitap (kitap verilenler) ve ehl-i kitap kavramları gelir.

Ümmî kelimesi Arapça “anne” anlamına gelen “ümm ”أم kelimesinden türemiştir. Bilgi bakımından annesinden doğduğu gibi kalmış, bir şey öğrenememiş kişi anlamına gelir.  Kur’an’da ümmî olarak adlandırılan
kişilerin Allah’ın Kitabından bir biçimde mahrum kalmış oldukları görülmektedir. Bu mahrumiyet kendilerine Kitap gönderilmemiş bir toplumda doğmuş olmak şeklinde olabileceği gibi Kitabı olan bir toplumda yaşamasına rağmen çeşitli sebeplerle onun içeriğindeki gerçeklerden uzaklaştırılmış olmak şeklinde de olabilir. Örneğin şu ayette ümmîlerin, kendilerine Kitap verilmiş olmayan kişiler olduğu net bir şekilde görülmektedir:

فَإِنْ حَاجُّوكَ فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلَّهِ وَمَنِ اتَّبَعَنِ ۗ وَقُلْ لِلَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ وَالْأُمِّيِّينَ أَأَسْلَمْتُمْ ۚ فَإِنْ أَسْلَمُوا فَقَدِ اهْتَدَوْا ۖ وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُ ۗ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ
Seninle tartışırlarsa de ki: “Ben her şeyimle Allah’a teslim oldum; bana uyanlar da öyle!” Kendilerine Kitap verilenler ile ümmîlere de ki: “Siz de teslim oldunuz mu?” Eğer teslim olurlarsa, yola gelmiş olurlar. Ama yüz çevirirlerse sana düşen yalnızca ayetleri bildirmektir. Allah kullarını görür.

Erdem Uygan’ın kaleme aldığı bu yazı, Kitap ve Hikmet dergisinde 22. Sayı 5. Yıl Temmuz, Ağustos, Eylül 2018 tarihinde yayımlanmıştır.
Yazıyı görüntülemek için linke tıklayın: erdem-uygan-22-sayi-kuranda-ehli-kitap-ve-utul-kitap-farki
Erdem Uygan

Erdem Uygan