ÅžU MESELEYÄ° YANÄ° DÄ°NDE KAYNAK MESELESÄ°NÄ°

Dinde kaynak meselesini bir daha yazayım. Özellikle ilahiyattakiler, diyanettekiler, kültürü din zannetmiÅŸ ehl’i-sünnet, ehl’i-ÅŸia inancına/itikadını din haline getirip onu gerçek müslümanlık zannedenler. Bu konuyu bir daha yazayım.

Tabi ki din derken Ä°slam’ı kastediyoruz.
Allah katında Adem (a.s.)’dan itibaren din (Allah’ın insanlığa gösterdiÄŸi yol) Ä°slam’dır (Al’i-Ä°mran 19).

Allah bu dinini insanlar içinden seçtiği nebilerle insanlara iletmiş, onlarda elçilikleri gereği bu görevi yerine getirmişlerdir.

Allah bu dininin önündeki mayın tuzaklayıcılarını da insanlara bildirmiÅŸtir (A’raf 16-17, Nas 6). Bu ÅŸirk mayın tuzaklayıcılarının tuzaklarından nasıl kurtulacağımızı da bizlere öğretmiÅŸtir (Zuhruf 43, A’raf 3, Nahl 98-100, Hıcr 40-42, Al’i-Ä°mran 103).

Allah dinini Adem (a.s.)’dan itibaren sürekli nebilerin şahsında, kendilerine vahyettiği zikirle güncellemiştir (Nisa 163, Şura 13, Fussılet 43) ve korumuştur (Hicr 9).

Dinde hidayeti yani insanların tabi olacağı yolu (Zümer 23), açık seçik (Hud 1-2, Nahl 89) vahyiyle (Bakara 2) ortaya koyan Allah’tır (A’laa 1-3).

Allah yaratmada, yarattıkları üzerinde hakimiyette, yarattıklarının mukadderatını (tabi olacakları ölçüleri ortaya koyan) tayin eden tek varlıktır. Ortak kabul etmez. Onun hiçbir ortağı, ortakları yoktur.

Din konusunda da tek ilahtır. Dinini tam (Enam 115) ve ekmel olarak (Maide 3) son nebisinin şahsında (Ahzap 40) tamamlamıştır.

Ä°nsanlık tarihi boyunca Ä°blis, hak kılığında (A’raf 16-17) sürekli vahyi göz ardı edenleri Allah’ın dosdoÄŸru olan Sırat’ı-Müstekim’inden uzaklaÅŸtırmış, insanların çok büyük bir kısmını hak kılığında (dindarlık) sapmalarına sebep olmuÅŸtur.

Nebiler tarihi aynı zamanda dini anlamda Allah’ın vahyine baÄŸlı kalanlarla, bu vahyi dikkate almayarak insanlığa karanlıkları din olarak yaÅŸatanların tarihidir diyebiliriz. Halen bu tarihi süreç devam etmektedir.
…………..
Gelelim son Nebimizin ÅŸahsında Allah’ın uhdesinde olan dinini anlamaya ve ona tabi olmaya.
Dinin kaynakları olmaz, kaynağı olur. O da Allah olup, Allah ise dinini Kur’an’la ortaya koymuÅŸtur.
Şuan ilahıyat öğretiminde ve diyanette olduğu gibi İslam çok kaynaklı (ilahlı) bir din değildir.

“-Kitap, sünnet, icma, kıyas, mesalihi mürsele, istihsan, ıstıslah, ıstıshab, sahabe sözü, ÅŸer’u men kablena ve örf -” bunlar Kur’an’a raÄŸmen ayrı ayrı kaynaklar deÄŸildir ama kaynak olarak (edille’i-ÅŸeriye) görülüyor.

Tabir caizse (haÅŸa) Kur’an’ın boÅŸ bıraktığı yerleri, (haÅŸa) Allah bu aracı kaynaklara bazı yetki devri yapmış, onlarda bu yetkiyi kullanarak dini tamamlamışlar hatta tamamlamaya devam etmektedirler. Bu iddia ya göre bu yetkiyi kullananlar ise (haÅŸa) nebimiz hadislerle, alimler içtihatlarıyla ortaya koymaktadır (adı konulmamış ruhbanlık). Kısacası ÅŸirket ortaklığı bir din.

Tüm fıkıh usulü kitapları, Kur’an’a bazı vasıflar yükleyerek (anlaşılmayacağına dair, Kur’an çok kutsal ve mübarek bunu anlamak herkesin iÅŸi deÄŸil, anlamak içinde onlarca ilim sahibi olmak gerek gibi) bunu iddia etmekte, bu iddialarına bazı ayetler çarpıtılarak (Nahl 44, rasüle itaatla ilgili, bilenlere sorun gibi ayetler) delil kılınmaktadır.

Kur’an’dan en büyük sapma ise Kur’an’ın aynı zamanda detaylı ve Allah katından açıklanmış bir kitap olmasına raÄŸmen (Hud 1-2), bu açıklanma Nebimize, alimlere (bu anlayışa göre Kur’an’da olmayan açıklamaların) yüklenerek insanlar Hud 2 de beyan edildiÄŸi gibi Allah’la beraber baÅŸka varlıklara da kul olmaya yönlendirilmektedir.

Bu böyle iddia edildiği müddetçe şirktir. Allah bu din ortaklığından beridir. O zaman işin doğrusu ne?
……………….
Ä°ÅŸin doÄŸrusu ise Kur’an açık, kendi bütünlüğü içinde Allah’ın berisinde baÅŸkalarına kulluk etmemek için açıklanmış, detaylandırılmış (Hud 2) bir kitaptır.

Elbetteki bu kitapta insanların (Kur’an üzerinde çalışma yapanların) anlayamadıkları ayetler vardır ve olabilir de. O zaman bu ayetlerden ne kastedildiÄŸini anlamak için konu üzerinde bilgisi olanlardan yararlanılır. Zaten ilmi geliÅŸmeler de böyle olur.

Muaz b. Cebel rivayetinden hareketle, -ki bana göre uydurma bir rivayettir-, Ä°slam’a çok ortaklı bir din muamele yapılamaz. Çünkü dini vahiyle ortaya koyan Allah’tır. Allah ise din olarak Kur’an’da hiçbir noksanlık, kör nokta bırakmamıştır.
…………..
Ä°ÅŸin doÄŸrusu:
Yapılması gereken ise;
Biz kendi bütünlüğü içinde Kur’an’a yöneliriz/yönelmeliyiz (A’raf 3). Ayetlerde anlayamadığımız yerler olabilir, o zaman ise konuyla ilgili Nebimizden gelen rivayetler varsa bize ışık tutar, onu alırız. Hatta Nebimizden konuyla ilgili bir rivayete ulaÅŸamadıysak konu ile ilgili sahabe, tabiun ve baÅŸka bilim insanlarının çalışmalarından yararlanılır. Ä°ÅŸin doÄŸrusu bu, genel olarak yapılan da bu.
……………
Ama iddia edildiÄŸi gibi dini bir meselede önce Kur’an’a bakarız, Kur’an’da yoksa hadislere bakarız (rasüle itaatla ilgili ayetleri buraya çekiyorlar), onda da yoksa diÄŸer ÅŸer’i delillere (icma, kıyas, mesalihi mürsele, istihsan, ıstıslah, ıstıshab, sahabe sözü, ÅŸer’u men kablena ve örf) bakarız deniliyor.

Bunu örneklendirelim;
Mesela yenilmesi haram olan hayvanlar Bakara 173, Maide 3-4, Nahl 115, Enam 145 de sayıldığı ve 116 da ise bunların dışında bir haram kılmanın Allah’a bir iftira olduÄŸu bildirilirken, Nebimiz üzerinden bir sürü haramlar icad edilmiÅŸtir. Mezheplerin ise ayetler dışında sayılan haramlarla (!) ilgili dedikleri de birbirini tutmamaktadır.

SavaÅŸ esirleri konusunda ise alimlerimiz cariyeliÄŸi-köleliÄŸi ihdas etmiÅŸler ve cariyelerin nikahsız olarak alınacağına, özgür insanlar gibi asla olamayacağına hükmetmiÅŸlerdir. Alimlerimiz (mezheplerimiz) Kur’an’da olmamasına raÄŸmen dinden dönenlerin tevbeye davet edilip imana tekrar dönmez iseler mürted diye öldürülmeleri hükmünü koymuÅŸlar. Bunlar o kadar çok ki. Åžimdi bu ne oluyor ve bu görüşteki kiÅŸiler ne yapmış oluyorlar? Hucurat 16’nın gereÄŸini yapıyorlar. Bu da ÅŸimdi Allah’ın dini mi oluyor?

Konu uzun ve derin. Umarım ki ne dediğim, ne demek istediğim anlaşılmıştır.

Sonuç olarak derim ki;
BaÅŸta ilahiyatlar, diyanet olmak üzere Allah’ın kitabını önceleyelim, onu kendi bütünlüğü içinde anlamaya çalışalım, anlayalım. Gelin hep beraber Allah’a halis kullar olalım. Yoksa, yoksa mı? Bize dünya etiketlerimizin, makamlarımızın hiçbir faydası olmayacak hesap günü var.
…………..
Allah’ım aklımızın erdiÄŸince senin kitabına yöneldik, senin kitabınla kendimizi düzeltmeye çalışıyoruz, senin kitabının ayetlerini hatırlatıyoruz. Bizi doÄŸru yolda ayaklarımızı sabit eyle, hatalarımızı görerek ölmeden dönmemizi nasip eyle, mücadelemizi Kur’an’la sürdürmemizi nasip eyle, bana, mümin kardeÅŸlerimize yardımını nasip eyle, bizleri her türlü ÅŸerlere karşı muhafaza eyle, günahlarımızı bağışla, din kardeÅŸlerimize karşı içimizde bir kin bırakma. Bizleri salih kullarının içine koy. En güzel veli, en güzel yardımcımız Sensin Sen ey Rabbimiz.

Savaş Ören

Niğde Kur’an Evi Derneği Başkanı