Bilmek ve Fark Etmek

ÇoÄŸumuz 50 yıl önce Kur’an’ın içeriÄŸi hakkında pek bilgi sahibi deÄŸildik. (Arapçasından okumak deÄŸil kastettiÄŸim). Çünkü o yıllarda hatta daha öncesinde de meal okumak günümüzdeki kadar yaygın deÄŸildi. Hatta Ä°lahiyat Fakültelerinden mezun olanlar bile bu çoÄŸunluÄŸa dahil edilebilir.

Sonra ne olduysa oldu ve gafletten uyanışlar baÅŸladı. Bu uyanışla beraber satışlarda yerini bulan farklı meal yazarlarıyla tanışmaya baÅŸladık. Artık evlerde sadece Arapça Kur’an deÄŸil farklı dillerde mealler okunmaya baÅŸlandı. Bu sayede Kur’an’ın içeriÄŸi hakkında bilgi sahibi olmaya baÅŸladık. Bir dilin motamot diÄŸer bir dile çevrilmesinin çok zor olduÄŸunu dil felsefesiyle ilgilenenler bilir. Bu yüzden iyi bir çeviri için çevirmen/lerin; Arapça – Türkçe gramer bildiÄŸine, tüm kavramlara vakıf olduÄŸuna ve metin içi baÄŸlamları doÄŸru aktardığına güvenmek gerekir. Bu üç unsura vakıf olmayan çevirmen/lerin objektif bir meal yazmaları çok zordur. Dil felsefesinde dilin objektifliÄŸi ilkesi vardır. Anlamın objektifliÄŸi dille yakından alakalıdır. Meal yazarları objektif deÄŸillerse kendi ideolojilerini, felsefelerini  ve bilgi birikimlerini dile/çeviriye yansıtmaları kuvvetle muhtemeldir. Meal yazar/larının Kur’an’daki kavramların objektifliÄŸine yani ondaki dilin objektifliÄŸine inanması bu yüzden çok önemlidir. Bu sayede kavramlardaki görelilik ortadan kalkar. Sana göre öyle, bana göre böyle gibi bir söylem ortadan kalkar. Onun yerine objektif, evrensel bilgi yani çeviri alır. Arapça bilmeyen, sadece meal okuyanların, yukarıda saydığım unsurları fark etmeleri imkansız gibidir.

Peki ne yapabiliriz?

Önce kendimiz objektif olmalıyız. Elimizden geldiÄŸi kadar farklı mealleri karşılaÅŸtırarak okumalıyız. Aradaki çeviri farklarını fark etmeliyiz. Mümkünse meal yazarına ulaÅŸmalıyız. Neden böyle bir çeviriyi tercih ettiÄŸini sorabiliriz. Kavram çalışması yapanları takip edebilir, aynı zamanda kendimize güveniyorsak kavram çalışması yapabiliriz. Ä°nternette kavram çalışması yapabileceÄŸiniz siteler var. Kavram sözlükleri de kitap evlerinde satılıyor. Hatta mümkünse kavram çalışması için ve kavramların baÄŸlamlarını Kur’an’da bulmak için istiÅŸare gurubu kurabilirsiniz. Arapça öğrenebilir ya da Arapça bilenlere sorabilirsiniz vb. Sanırım verdiÄŸim öneriler sorunun cevaplanması için yeterlidir.

Unutmayalım; İnsanın kendi çalışmasından başkası kendine ait değildir. (Necm 53/39)

Çalışması yakında gözler önüne serilecektir. (Necm 53/40)

Sonra ona, yaptıklarının karşılığı tam olarak verilecektir. (Necm 53/41)

Varıp gideceği yer, Sahibinin huzurudur. (Necm 53/42)

Rabbimiz kadın olsun, erkek olsun herkesin çabasını tastamam ödüllendirecektir.

Erkek olsun, kadın olsun, kim mümin olarak iyi iş yaparsa ona mutlaka güzel bir hayat yaşatırız. Ödüllerini de kesinlikle yaptıklarının en güzeline göre veririz. (Nahl 16/97)

Yeter ki biz Kur’an’ın ipine sıkı sıkı sarılıp fırkalara ayrılmayalım. Bunun için bilmek yetmez, fark etmek gerekir. Bilmek ayrı ÅŸey fark etmek ayrı ÅŸeydir. BirçoÄŸumuz verdiÄŸim ayetleri biliyordur. Fakat objektif bir ÅŸekilde anlamını fark edip hayatımıza tatbik ettirmede sınıfta kalıyoruz. Ä°ÅŸte bunun için bilmek yetmez. Fark etmek ve yaÅŸamak gerekir.

Mürüvvet Çalışkan