Author: Mürüvvet Çalışkan

EPİSTEMİK İNŞA PROBLEMİ

Günümüze kadar çağlar boyu epistemologlar/bilenler, bilginin kaynağı, doğası ve kapsamı hakkında kafa yordular. Nasıl biliriz?” sorusuna cevaplar aradılar. Bu sebeple günümüzde hala insanlığın en büyük problemlerinden birisi epistemolojik sorun yani neyi ne kadar, nasıl...

Öz Disiplinin Gerekliliği

Disiplin dediğimizde ne anlıyoruz? Disiplinin amacı nedir? Günümüzde çoğu insan disiplini ceza ya da cezai sonuçlarıyla bağdaştırmaktadır. Disiplinin ortak amacını ise düzen sağlamak için kurallar oluşturmak, öğretmek ve bu kurallara uyulmasını sağlamak olarak değerlendirmektedir....

Kozmolojik Tasvirlerdeki En Büyük Handikap

Uzak ve yakın geçmiş tarihimize baktığımızda, kozmolojik tasvirlerde yaşanılan en büyük handikapın kökeninde, nübüvvet (nebilik) anlayışının var olmamasıdır diyebiliriz. Yani Âdem (as.)’dan beri başlayan nübüvvet olgusunun temelinde, kozmos hakkında haber verenin Cenab-ı Hakk olduğu gerçeği...

İradeyi Aktif Kılmanın Önemi

İrade hakkında filozofların ve kelamcıların fikirlerine yer vermeden, yazımda iradeyi aktif hale getirmenin önemine dikkat çekmeye çalışacağım. “Aktif irade çalışma isteğinin ön koşuludur” dedikten sonra konuya sorularla başlamak istiyorum. İrademi saf dışı bıraktığımda değişime...

Bilmek ve Fark Etmek

Çoğumuz 50 yıl önce Kur’an’ın içeriği hakkında pek bilgi sahibi değildik. (Arapçasından okumak değil kastettiğim). Çünkü o yıllarda hatta daha öncesinde de meal okumak günümüzdeki kadar yaygın değildi. Hatta İlahiyat Fakültelerinden mezun olanlar bile...

Kur’an ve Denge

Kur’an, tekrar tekrar okunması gereken bir kitaptır. Okudukça bu gerçekle karşılaşırız ve farkındalıklarımızın artmasıyla duygu, düşünce ve davranışlarımız dengeye girmeye başlar. Benzer benzeri çözer yasası gereği; fıtrat kitabı olan Kur’an-ı Kerimle, insan fıtratını çözmeye...

KELİMELERİN ÖNEMİ

Neden-Niçin? Kur’an’ın kelime ve kavramları bizim için önemli. Neden-Niçin? Bir Müslüman Allah’ın müdahil olmadığı bir yaşam şekli ve düşünce çatısı oluşturmamalı. Kelimelerle duygu, düşünce, niyet ve davranışlarımızı belirliyoruz. Kelimeler sayesinde bilgi düzeyimizi arttırıyoruz ve...

Müslümanlar Özgürdür ve Saff Tutarlar

İslam’da kişinin özgür olması olmazsa olmazdır! Müslümanın özgürleşmesi, modern yaşamda tanımlanan özgürleşmek gibi değildir! Müslüman kişi özgürleştikçe önce Allah’a sonra kendisine, ailesine tabiata, toplumuna karşı sorumlulukları doğru orantılı olarak artar… Sorumluluk ve özgürlük iki...

ÖRNEK VE TAKLİT ARASINDA İNCE BİR KIRILMA VARDIR!

Andolsun, sizin için, Allah’ı ve ahiret gününü umanlar ve Allah’ı çokça zikredenler için Allah’ın Resûlü’nde güzel bir örnek vardır. (Ahzap 21) Kur’an’la inşa olduğumuzda yani sırat-ı müstakim üzere bildirilen emir ve yasakları içselleştirdiğimizde; Hz. Muhammed’i...

Bilgi Anlayış ve Davranış

Ahlakın gerekliliğini bilmekle, ahlaklı olmak iki farklı olgudur. Bilmek ve anlamak da iki farklı olgudur. Aslolan bilgi küpü olmak değildir. Neyi, nasıl, niçin, neden, ne zaman, kimin bildiğini anlamak ve ona göre davranmaktır. Tekrarlanan...

İYİLİĞİ YAYIN EMRİNİ NASIL ANLAMALIYIZ?

İyilikle kötülük bir olmaz; sen kötülüğü en güzel şekilde sav. Bir de bakarsın ki aranızda düşmanlık olan kişi sıcak bir dost gibi oluvermiş. (Fussilet 41/34) Ayette geçen ana fikirlere odaklandığımızda, bunlardan birisi kötülüğün kötülükle...

Dinlerde Hesap Verilebilirlik Olgusu

Dini terminolojide hesap verebilirlik, kişinin dünyada yaşarken veya öldükten sonra ahirette yapıp ettiklerinden dolayı aşkın bir varlığa hesap verme inancıdır. Bu yazıda, hangi din hesap verebilirlik için ne söylüyor, buna bir cevap bulacağız. Hinduizm...

ELEŞTİREL BAKIŞ NASIL OLMALI?

Eleştiri kavramı TDK’da “eleştirmek eyleminden türetilmiş bir kavramdır. Bir insanı, bir konuyu, bir yapıtı doğru ve yanlış yönlerini bulup göstermek gereğiyle inceleme işidir.” diye geçmektedir. Bu inceleme işini yaparken hangi kriterlere dikkat ediyoruz? Kişiyi...

Hesap Verebilirliğin Pozitif İyi Oluşa Etkisi

Pozitif Psikoloji yaklaşımına göre pozitif duygular; aşk, mutluluk, umut, şefkat, cesaret, kıvanç, esenlik, ferahlık, hayranlık, gurur, ümit, onur gibi duygulardır. Pozitif kişilik özellikleri ise yaratıcı olmak, çözüm odaklı olmak, empatik olmak, yardımsever olmak, farklı bakış açılarına açık...

Kalp Vahiy İlişkisi

“Her şeyi iki eş olarak yarattık; belki bilginizi kullanırsınız” (Zariyat 51/49). Ve Yasin 36. Ayetten yola çıkarak evrende yaratılan her şeyin çift yaratıldığı anlaşılmaktadır.  Son teknolojik ve bilimsel gelişmeler de bize bu hakikati anlatır....

Yapay Zekâ, Transhümanizm ve Din Çalıştayı’nın Düşündürdükleri

25 Haziran 2021 tarihinde “Yapay Zekâ, Transhümanizm ve Din” konulu çalıştay, Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ile Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi’nin ortak çalışması ile gerçekleştirildi. Alanında uzman birçok akademisyen konu hakkındaki düşüncelerini ve öngörülerini YouTube...

Öğrenilmiş Çaresizlik ve Aile

İnsanlar stres verici durumlarla karşılaştıklarında, ortaya çıkan durumu kontrol edemeyeceklerine ya da değiştiremeyeceklerine inanabilirler. Bu yüzden de kontrol etme ve değiştirme fırsatları ve yeterlilikleri olsa dahi durumu değiştirmeyi denemezler. İşte psikoloji terminolojisinde bu duruma öğrenilmiş...

Affet Yeni Bir Sayfa Aç

Yeni bir sayfa açmanın ne demek olduğunu anlamadan önce bilmemiz gerekenler vardır. Mülk suresi 2. Ayetten[1]yola çıkarak biliyoruz ki insan, sınava tabi tutulmak için varlık sahnesine çıktığından beri, yıpratıcı bir imtihan sürecinden geçmektedir. Yıpratıcı...

Sosyal Medyada Ördek Sendromu

Sosyal medya kullanıcılığı artan bir ivmeyle popülerleşmektedir. İnsan için beğenilme, takdir edilme isteği doğal bir istektir. Bu bağlamda sosyal medya, insanların bu isteklerini karşılamalarına araç olmaktadır. Asıl sorun, insanlar bu isteklerini karşılarken ne tür...